Tiêu hóa kém – Có sự khác biệt giữa trẻ em và người lớn?

Tác giả

Admin Colostrum

 

Bạn đã hiểu đúng về tiêu hóa kém? Có sự khác biệt giữa người lớn và trẻ em? Cùng HealthSK tìm hiểu về tiêu hóa kém, dấu hiệu nhận biết và một số phương pháp cần áp dụng ngay để có hệ tiêu hóa khỏe mạnh nhé!

tieu-hoa-kem-gap-o-nguoi-lon-hay-tre-em
                            Hệ tiêu hóa kém? Thường xảy ra ở người lớn hay trẻ em?

Hiểu về tiêu hóa kém?

Tiêu hóa là quá trình cung cấp cho cơ thể các chất dinh dưỡng từ thực phẩm và đồ uống để chúng ta hoạt động tốt và khỏe mạnh. Có thể thấy, hệ tiêu hóa đóng vai trò vô cùng quan trọng đối với cơ thể người (vừa cung cấp năng lượng vừa bài tiết cặn bã). Thế nhưng, không phải lúc nào hệ tiêu hóa cũng hoạt động trơn tru. Bạn là những gì bạn ăn. Cơ thể bạn phản ánh về những gì bạn ăn. Không ít người rơi vào tình trạng “ngàn cân treo sợi tóc” vì tiêu hóa kém. Vậy, tiêu hóa kém là gì? Nguyên nhân gây ra tiêu hóa không tốt?

Tiêu hóa kém là gì?

Tiêu hóa kém (đường ruột hấp thụ kém) là quá trình chuyển hóa thức ăn và hấp thụ chất dinh dưỡng diễn ra không tốt. Các vấn đề phổ biến nhất liên quan đến hệ tiêu hóa kém là tiêu chảy, táo bón, ợ chua, hội chứng ruột kích thích (IBS) và bệnh viêm ruột (IBD).

Nguyên nhân gây ra tiêu hóa không tốt

nguyen-nhan-gay-ra-tieu-hoa-kem
                                  Nguyên nhân nào dẫn đến hệ tiêu hóa kém?

Hệ thống tiêu hóa chia nhỏ các chất dinh dưỡng thành các phần đủ nhỏ để cơ thể bạn hấp thụ và sử dụng cho năng lượng. Tuy nhiên, chúng ta không quan tâm đầy đủ đến hệ tiêu hóa của mình và vô tình bỏ qua sức khỏe của nó. Dưới đây là một số nguyên nhân chính dẫn đến hệ tiêu hóa không khỏe mạnh:

  • Chế độ ăn uống không lành mạnh
  • Sinh hoạt không khoa học
  • Sử dụng nhiều thức uống có cồn: rượu, bia, cafein,…
  • Căng thẳng, áp lực
  • Bệnh lý tiêu hóa: viêm đại tràng, viêm loét dạ dày…cũng có thể gây ra tiêu hóa kém

Dấu hiệu nhận biết tiêu hóa kém

Hệ tiêu hóa không khỏe mạnh sẽ có những biểu hiện khá dễ nhận biết. Khoảng 72% người Mỹ gặp ít nhất một triệu chứng: Đầy hơi, chướng bụng, đau, đi tiêu không đều và thay đổi cân nặng không rõ nguyên nhân… vài lần mỗi tháng. Cụ thể:

Tiêu hóa kém Trẻ em Người lớn
Biểu hiện
  • Tiêu chảy: chướng bụng, đi phân sống, có mùi tanh, có chất nhầy, có máu
  • Táo bón:phân cứng, vón cục, sẫm màu, trông như phân thỏ hoặc phân dê.
  • Một số biểu hiện khác: Trẻ biếng ăn, còi cọc, sút cân, thiếu dinh dưỡng, phát triển chiều cao chậm
  • Đau bụng thường xuyên: đau âm ỉ, đau từng cơn, đau dữ dội hơn (bụng trái)
  • Đầy hơi: Bụng căng to, khó chịu cả ngày, chán ăn, cơ thể tiều tụy.
  • Rối loạn đại tiện: lúc tiêu chảy, khi lại táo bón

Cụ thể:

Biểu hiện tiêu hóa kém ở trẻ em

  • Tiêu chảy

Tiêu chảy là dấu hiệu thường thấy ở trẻ gặp vấn đề về tiêu hóa. Trẻ đi phân lỏng (nhiều hơn 3 lần mỗi ngày), nhiều nước, hoặc có thể bị chướng bụng, đi phân sống, có mùi tanh, có chất nhầy, có máu…gây mất nước, thậm chí tử vong nếu không kịp thời điều trị.

  • Táo bón

bieu-hien-tieu-hoa-kem-o-tre-em
                       Táo bón là biểu hiện cảnh báo trẻ đang gặp vấn đề về tiêu hóa

Số lần đi nặng của bé ít hơn so với bình thường (1- 2 ngày mới đi một lần) cảnh báo bé nhà bạn đang gặp vấn đề về tiêu hóa. Bố mẹ thường theo dõi tình trạng phân để biết trẻ có đang bị táo bón hay không. Biểu hiện dễ thấy nhất là phân cứng, vón cục, sẫm màu, trông như phân thỏ hoặc phân dê.

Trẻ tiêu hóa kém, thức ăn không tiêu hóa hết gây bí bách, ứ đọng trong dạ dày. Tình trạng táo bón kéo dài khiến trẻ khó chịu, chán ăn, quấy khóc thường xuyên.

Các triệu chứng đi kèm: nôn, sốt, bụng chướng,…

  • Một số biểu hiện khác

Trẻ biếng ăn, còi cọc, sút cân, thiếu dinh dưỡng, phát triển chiều cao chậm…là một số biểu hiện khác của hệ tiêu hóa không tốt ở trẻ.

Biểu hiện tiêu hóa kém ở người lớn

  • Đau bụng thường xuyên

bieu-hien-tieu-hoa-kem-o-nguoi-lon
                     Đau bụng thường xuyên, âm ỉ là biểu hiện thường thấy ở người lớn

Người tiêu hóa kém thường xuyên đau bụng: đau âm ỉ, đau từng cơn rồi cơn đau trở nên dữ dội hơn. Người bệnh thường đau ở phần bụng dưới (bên trái), có nhiều trường hợp đau lan sang phần lưng sau.

  • Đầy hơi

Đầy hơi, khó tiêu, ợ chua, ợ hơi là biểu hiện thường gặp nhất ở người có hệ tiêu hóa không khỏe mạnh. Bụng căng to, khó chịu cả ngày, chán ăn, cơ thể tiều tụy.

  • Rối loạn đại tiện

Việc đi đại tiện không đều đặn, lúc tiêu chảy, khi lại táo bón là biểu hiện bạn đang gặp vấn đề với đường tiêu hóa (còn gọi là rối loạn đại tiện). Với triệu chứng tiêu chảy, người bệnh không thể kiểm soát được số lần đi đại tiện, dẫn đến mất nước, cơ thể mệt mỏi, nếu kéo dài sẽ dẫn đến tử vong do cơ thể không kịp bù nước.

Có thể thấy, biểu hiện tiêu hóa kém ở người lớn và trẻ em không có quá nhiều sự khác biệt. Đồng thời, các triệu chứng tiêu hóa kém không quá khó để phát hiện. Vậy, chúng ta cần làm gì để có một hệ tiêu hóa khỏe mạnh hơn?

Cần làm gì để có hệ tiêu hóa khỏe mạnh hơn?

can-lam-gi-de-co-he-tieu-hoa-khoe-manh
                  Tuân thủ “5 nên” và “5 không nên” để có hệ tiêu hóa luôn khỏe mạnh

Để có hệ tiêu hóa khỏe mạnh hơn, các bạn cần tuân thủ “5 nên” và “5 không nên” sau:

“ 5 nên là”:

  • Bổ sung đầy đủ nước mỗi ngày: một người trưởng thành cần bổ sung 1.5 – 2 lít nước mỗi ngày nhằm hạn chế tình trạng táo bón. Ngoài nước lọc, chúng ta cũng có thể sử dụng trà thảo dược, các loại đồ uống không chứa cafein.
  • Chia nhỏ bữa ăn: giúp duy trì khả năng trao đổi chất được ổn định, hệ tiêu hóa ổn định, cơ thể luôn khỏe mạnh.
  • Ăn đủ chất xơ: các loại rau xanh, trái cây, ngũ cốc…chứa rất nhiều chất xơ, giúp loại bỏ các chất cặn bã, cân bằng hệ vi sinh đường ruột.
  • Tăng cường bổ sung vitamin C: cam, quýt, bưởi, dâu tây…là các thực phẩm giàu vitamin C, tăng khả năng miễn dịch của cơ thể. Trừ trường hợp bác sĩ kê đơn, không cần thiết phải bổ sung C sủi nếu đã sử dụng các loại thực phẩm nêu trên.
  • Sử dụng thực phẩm chứa lợi khuẩn: tăng khả năng hấp thụ chất dinh dưỡng trong cơ thể: men vi sinh, sữa chua ít béo, sữa non…

“5 không nên là”:

  • Không ăn quá nhiều: Không nên ăn quá no, mỗi bữa chỉ no khoảng 70%, hệ tiêu hóa sẽ làm việc nhẹ nhàng hơn.
  • Không ăn đồ khó tiêu: xúc xích, đồ uống có ga, đồ nhiều dầu mỡ…khiến hệ tiêu hóa hoạt động ì ạch hơn.
  • Không dùng thực phẩm đóng hộp hoặc chế biến sẵn: các chất phụ gia trong đồ ăn sẵn làm tăng vi khuẩn có hại, khiến cơ thể mắc tiêu chảy, đầy hơi, gia tăng bệnh viêm ruột.
  • Không nên sử dụng thực phẩm tái, chưa chín: đồ ăn tái, chưa chín kỹ sẽ chứa nhiều vi khuẩn gây bệnh, gây hại cho hệ tiêu hóa.
  • Không nên làm các việc khác khi đang ăn: những thói quen không tốt như xem phim, làm việc, nô đùa… trong khi ăn sẽ khiến bữa ăn kéo dài, hệ tiêu hóa làm việc không hiệu quả. 

>>Tham khảo thêm: 11 cách để bảo vệ đường tiêu hóa

Hệ tiêu hóa kém nên ăn gì?

Với trẻ dưới 1 tuổi

Sữa mẹ là nguồn thức ăn dinh dưỡng nhất đối với trẻ sơ sinh (dưới 1 tuổi). Mẹ cần ăn uống đủ chất, vận động nhẹ nhàng, nghỉ ngơi hợp lý, thoải mái tinh thần để không làm ảnh hưởng đến chất lượng sữa.

Nếu sử dụng sữa công thức, chọn những loại sữa mát, đổi sữa từ từ (tránh tình trạng bé bị sốc do đổi sữa).

Không cho con ăn dặm quá sớm (trước 06 tháng tuổi chỉ nên bú sữa mẹ).

Trẻ 1 tuổi trở lên và người lớn

thuc-pham-giup-he-tieu-hoa-luon-khoe-manh
                                   8 thực phẩm “vàng” cứu nguy hệ tiêu hóa
  • Chuối: chứa nhiều kali, vitamin, chất xơ ngăn ngừa táo bón, đầy bụng. Không ăn chuối khi đói, 2 quả chuối (tối đa) mỗi ngày sau ăn từ 1 – 2 tiếng.
  • Táo: giàu vitamin, khoáng chất, chất xơ hòa tan, hạn chế tình trạng táo bón. Mỗi tuần nên ăn 3 – lần, mỗi lần không quá một quả táo.
  • Đu đủ: chứa kali, folate, giàu vitamin A, C,…thúc đẩy bài tiết cặn bã trong cơ thể. Mỗi tuần không ăn quá 3 lần (hằng ngày không nên ăn đu đủ chín).
  • Bơ: nhiều chất béo, chất xơ, thúc đẩy hệ tiêu hóa hoạt động lành mạnh. Mỗi ngày nửa quả bơ là đủ cung cấp dinh dưỡng cho cơ thể.
  • Thức ăn từ gạo: bánh mì, gạo, khoai tây, khoai lang…hỗ trợ kiểm soát tình trạng tiêu chảy. Tùy vào độ tuổi, chúng ta có thể xay, nghiền, nấu cháo,…để nạp vào cơ thể.
  • Thịt gà: chất béo thấp, chứa enzyme làm dịu dạ dày, tăng nguồn dinh dưỡng cao cho người bệnh.
  • Các loại rau xanh: bổ sung một lượng vitamin và khoáng chất cần thiết giảm tình trạng khó tiêu.
  • Sữa chua: chứa hàm lượng probiotic và lợi khuẩn cao, kích thích tiêu hóa, thuyên giảm táo bón, tiêu chảy.

Cải thiện hệ tiêu hóa bằng phương pháp tự nhiên

  • Từ bỏ những thói quen xấu: bỏ hút thuốc, rượu bia, cafein…có thể hạn chế tình trạng ợ chua, ợ hơi, cay nóng, viêm dạ dày cấp tính.
  • Ăn chậm: khi nhai kỹ, nhai chậm, dạ dày co bóp nhẹ nhàng hơn, bớt áp lực hơn. Điều này sẽ giúp quá trình tiêu hóa và hấp thụ thức ăn của bạn trơn tru hơn, đồng thời, tận hưởng đầy đủ hương vị tươi ngon của đồ ăn.
  • Thường xuyên tập thể dục: 30 phút mỗi ngày là khoảng thời gian vàng để đi bộ, đi dạo, đạp xe đạp…giúp thức ăn dễ dàng di chuyển trong đường ruột, cơ thể tiêu hóa tốt.

Một số câu hỏi thường gặp – Chia sẻ từ chuyên gia

chuyen-gia-giai-dap-ve-he-tieu-hoa-kem
                                 Một số câu hỏi thường gặp về tiêu hóa kém

Trả lời: Người tiêu hóa kém nên sử dụng sữa non.

Sữa non là sản phẩm tự nhiên, giàu chất dinh dưỡng, chứa hàm lượng kháng thể IgG cao, ngăn ngừa sự xâm nhập của vi khuẩn có hại, bảo vệ hệ tiêu hóa luôn khỏe mạnh. Một số thành phần khác: Vitamin B2, Canxi, Natri, Kali…hỗ trợ cơ thể hấp thụ tốt hơn, hạn chế tiêu chảy, táo bón…

Lưu ý: Đối với trường hợp không dung nạp lactose thì không nên sử dụng sữa non hoặc có thể sử dụng sữa non không có lactose.

Trả lời: Khách quan mà nói, có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến chứng táo bón ở người cao tuổi. Người bệnh phải tìm hiểu “đúng bệnh đúng người” thì mới có thể tìm phương pháp khắc phục phù hợp nhất.

Tuy nhiên, người cao tuổi thường gặp một số vấn đề sau:

  • Suy giảm các hoạt động thể chất
  • Ít vận động
  • Ít bổ sung nước uống
  • Chế độ dinh dưỡng không hợp lý
  • Sử dụng nhiều loại thuốc có tác dụng phụ kèm theo: thuốc trầm cảm, thuốc giảm đau…

Nếu gặp các triệu chứng nêu trên, người bệnh nên khắc phục ngay. Trường hợp cần thiết (Ví dụ: táo bón kéo dài, táo bón nặng…) cần đến bệnh viện để được bác sĩ tư vấn và điều trị kịp thời.

Trả lời: Không chỉ riêng tiêu hóa kém mà bất kỳ bệnh lý nào khác nếu diễn ra trong thời gian dài có thể gây ra những biến chứng vô cùng nguy hiểm. Đối với trẻ, trẻ thiếu dinh dưỡng, hệ miễn dịch yếu, chậm phát triển cả thể chất lẫn trí não. Nếu kéo dài, có thể gây ra các bệnh về đường ruột: viêm loét dạ dày, ung thư dạ dày…thậm chí là tử vong. Các chuyên gia khuyến cáo người bệnh không nên chủ quan, có các biện pháp đề phòng và kịp thời chữa trị.

Tiêu hóa kém là tình trạng diễn ra ở hầu khắp các đối tượng: từ trẻ sơ sinh, trẻ em đến người lớn. Tốt nhất, khi nhận thấy các triệu chứng của hệ tiêu hóa không khỏe mạnh, trước tiên, hãy áp dụng ngay các biện pháp cải thiện hệ tiêu hóa một cách tự nhiên, nếu tình trạng xấu hơn, đến ngay các cơ sở y tế để được kịp thời tư vấn.

Bài viết liên quan

Mua hàng chính hãng